สายสัญญาณ ยาวได้กี่เมตร ?

ไขข้อสงสัยเรื่องระยะทางเดินสาย เพื่อรักษาคุณภาพเสียงให้บริสุทธิ์ที่สุด

คำถามที่ว่า "สายสัญญาณเดินได้ยาวแค่ไหน?" เป็นคำถามคลาสสิกของคนทำระบบเสียง ความจริงคือยิ่งสายยาวเท่าไหร่ แรงต้านทานและการถูกรบกวนก็จะยิ่งมากขึ้นเท่านั้น แต่ประเภทของสัญญาณ (Balanced vs Unbalanced) คือตัวแปรสำคัญที่จะบอกว่าระยะทางนั้นส่งผลต่อเสียงของคุณอย่างไร

การคำนวณระยะทางความยาวสายสัญญาณเสียง

1. สาย Unbalanced (RCA / AUX / TS)

สายประเภทนี้มีความอ่อนไหวต่อสัญญาณรบกวนคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (EMI) และคลื่นวิทยุ (RFI) สูงมาก เนื่องจากไม่มีกลไกการหักล้างสัญญาณรบกวนภายใน หากคุณเดินสายยาวเกินไป สัญญาณเสียงจะเริ่มสูญเสียรายละเอียดในย่านความถี่สูง และมีเสียงจี่ (Noise) แทรกเข้ามาได้ง่าย

  • ระยะทางที่แนะนำ: ไม่ควรเกิน 5 - 10 เมตร สำหรับการใช้งานทั่วไป
  • เทคนิคการใช้งาน: หากต้องใช้สายที่ยาวกว่า 5 เมตร ควรเลือกสายที่มีการซีลป้องกัน (Shielding) ที่หนาแน่นเป็นพิเศษ หรือพิจารณาใช้กล่อง DI Box เพื่อแปลงสัญญาณเป็น Balanced

2. สาย Balanced (XLR / TRS)

นี่คือฮีโร่ของการเดินสายระยะไกล ด้วยเทคโนโลยีการกลับเฟสสัญญาณเพื่อหักล้างเสียงรบกวน ทำให้สาย Balanced สามารถส่งสัญญาณเสียงที่ใสสะอาดผ่านระยะทางที่ยาวมากๆ ได้โดยแทบไม่มีการสูญเสียคุณภาพ

  • ระยะทางที่แนะนำ: สามารถเดินได้ยาวตั้งแต่ 30 เมตร ไปจนถึง 100 เมตร โดยไม่มีปัญหาเรื่องเสียงจี่
  • ข้อจำกัด: แม้สัญญาณจะไม่ถูกรบกวน แต่หากสายยาวเกิน 100 เมตร อาจเริ่มมีอาการ "สัญญาณดรอป" เนื่องจากแรงต้านทานในเนื้อทองแดงเอง ซึ่งแก้ไขได้ด้วยการใช้ปรีแอมป์หรืออุปกรณ์ขยายสัญญาณ

3. สายลำโพง (Speaker Cable)

สำหรับสายลำโพง ปัจจัยที่ต้องกังวลไม่ใช่ "สัญญาณรบกวน" แต่เป็น **"ความต้านทาน (Resistance)"** ยิ่งสายยาวและมีขนาดหน้าตัดทองแดงเล็ก จะทำให้กำลังวัตต์จากแอมป์หายไปกลางทาง และส่งผลให้ลำโพงตอบสนองเสียงเบสได้ไม่ดีเท่าที่ควร (Damping Factor ลดลง)

  • ระยะทางที่แนะนำ: ขึ้นอยู่กับขนาดหน้าตัดสาย (AWG) ยิ่งไกล ยิ่งต้องใช้สายเบอร์ใหญ่
  • เทคนิคการเลือก: หากต้องเดินสายลำโพงไกลกว่า 15-20 เมตร ควรใช้สายที่มีขนาดหน้าตัดอย่างน้อย 2.5 ตร.มม. หรือเบอร์ 14 AWG ขึ้นไป
สรุปจากผู้เชี่ยวชาญ:

ในการทำระบบเสียง พยายามรักษาความยาวสายให้สั้นที่สุดเท่าที่จะทำได้เสมอ แต่หากจำเป็นต้องเดินสายไกล ให้เลือกใช้ระบบ **Balanced (XLR)** สำหรับสัญญาณระดับ Line และใช้ **สายลำโพงทองแดงแท้หน้าตัดใหญ่** สำหรับสัญญาณกำลังขับ เพื่อความมั่นใจว่าคุณภาพเสียงที่ออกมาจะสมบูรณ์แบบที่สุดครับ